2026 жыл Қазақстан Республикасында Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жарияланды. Бұл — саяси ұран емес, ел дамуының экономикаға, білім беру саласына және мемлекеттік басқару жүйесіне терең ықпалдастырылған нақты стратегиялық бағыты.
Қазақстан 2024–2029 жылдарға арналған жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі ұзақ мерзімді тұжырымдаманы қалыптастырды. Ол білім беру, экономика және мемлекеттік басқару салаларына ЖИ шешімдерін енгізуге бағытталған. Тұжырымдаманың негізінде ұлттық платформаны құру, сондай-ақ кадрлық және ғылыми әлеуетті дамыту көзделген.
Адами капитал — болашақ жасанды интеллект дамуының негізгі драйвері. Осыған байланысты жасанды интеллект еліміздің барлық жоғары оқу орындарында, соның ішінде академик А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінде де міндетті пәнге айналуда. Қазіргі таңда 93 жоғары оқу орны ЖИ курстарын оқу үдерісіне енгізді, 390 000-нан астам студент білім алды — және бұл тек бастамасы ғана.
Жасанды интеллект бойынша 25 жаңа білім беру бағдарламасы әзірленуде, олар медицинадан бастап көліктік ЖИ жүйелеріне дейінгі түрлі бағыттарды қамтиды. Білім беру саласына ЖИ енгізудің ұлттық стандарттары бекітілді: этика, деректерді қорғау және академиялық адалдық осы тәсілдің міндетті құрамдас бөліктеріне айналды. Қазақстан халықаралық ғылыми ынтымақтастықты белсенді дамытып келеді, соның ішінде Қытаймен және өзге де елдермен әріптестік орнатылуда, сондай-ақ әлемдік көшбасшылар тәжірибесіне негізделген жасанды интеллектке мамандандырылған университет құру тұжырымдамасы талқылануда. Мемлекеттік қызметтің тиімділігін арттыру және азаматтарға жаңа цифрлық сервистер ұсыну мақсатында ЖИ-ді мемлекеттік басқару жүйесіне енгізу бойынша мемлекеттік бағдарламалар іске қосылуда.
ЖИ жылы — 2026 жылы академик А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университеті білімнің, инновацияның және құзыреттердің эпицентріне айналуы тиіс. Университет болашақ білімін біріктіре отырып, жасанды интеллект бойынша бейіндік курстар мен пәнаралық бағдарламаларды енгізуі; мамандарды тек бейімделуге емес, ЖИ технологияларын, өнімдері мен стартаптарын жасауға даярлауы; қазақтың мәдени-тілдік контекстіне бағытталған тілдік модельдер мен ЖИ қосымшалары саласындағы зерттеулерді дамытуы; коммерциялық әлеуеті бар өз ЖИ шешімдерін жасап, елдің технологиялық егемендігін нығайтуы; мемлекет, бизнес және халықаралық ғылыми орталықтар арасында берік байланыстар орнатуы; практикалық тағылымдамаларға, хакатондарға, стартап-инкубаторларға және бірлескен жобаларға арналған платформаға айналуы; сондай-ақ жеке тұлға құқықтарын, мәдени әртүрлілікті құрметтейтін және қоғамның технологияларға деген сенімін арттыратын этикалық жасанды интеллект қағидаттарын ілгерілетуі қажет.
Академик А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінің IT-департаменті университеттік қауымдастықтың өмірлік маңызы бар стратегиялық драйвері болып табылады. Кейбір тұрақсыздықтарға қарамастан, біз толық цифрландыру мен жасанды интеллект дәуіріне батыл қадам жасадық. Жасанды интеллекттің қарқынды дамуы қызметкерлердің, әсіресе студенттердің дүниетанымы мен мінез-құлқына елеулі ықпал етуде. Бұл үдерістің баламасы жоқ, өйткені ол бүкіл ұжымның жұмыс тәртібі мен өмір салтын түбегейлі өзгертуде. Біз бұған дайын болуымыз керек және батыл әрекет етуіміз қажет. Сондықтан цифрландыру жөніндегі проректор ретінде мен стратегиялық маңызы зор міндет қойдым — академик А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетін үш жыл ішінде толыққанды цифрлық университетке айналдыру.
2026 жыл — жасанды интеллект ұлттық даму стратегиясының бір бөлігіне айналатын, ал университет осы өтпелі кезеңнің берік іргетасы болатын шешуші кезең. Академик А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университеті ЖИ дәуіріндегі білім локомотивіне айналып, көшбасшыларды даярлап, инновациялық экожүйені қалыптастырып, Қазақстанды технологияларды тұтынушы ғана емес, оларды жасаушы әрі құндылық экспорттаушы ел ретінде таныта алады.
Болашақ қазірдің өзінде келді — және академик А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінің IT-департаментіндегі жас, жігерлі цифрлық офицерлерден құралған шағын команда сол болашақты бүгіннің өзінде қалыптастырып жатыр.
Мақсат ЕСЕНОВ
Цифрландыру жөніндегі проректор
Академик А. Қуатбеков атындағы
Халықтар достығы университеті
Russian